Nie każda umowa kredytowa została przygotowana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Jeżeli bank nie dopełnił ustawowych obowiązków, konsument może skorzystać z przewidzianej przez prawo ochrony swoich interesów. Kluczowe znaczenie ma jednak prawidłowa ocena treści umowy, zachowanie ustawowych terminów oraz właściwe podjęcie dalszych działań. Sankcja kredytu darmowego może mieć zastosowanie, gdy kredytodawca naruszył obowiązki wynikające z ustawy o kredycie konsumenckim. Sprawdź, kiedy można skorzystać z sankcji kredytu darmowego i jakie warunki trzeba spełnić.
Kiedy można skorzystać z sankcji kredytu darmowego?
Z sankcji można skorzystać, gdy kredytobiorca zaciągnął kredyt konsumencki, a kredytodawca naruszył jeden z obowiązków wymienionych w art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim.
Kredytem konsumenckim jest co do zasady kredyt udzielony konsumentowi przez przedsiębiorcę w ramach jego działalności, którego wysokość nie przekracza 255 550 zł albo równowartości tej kwoty w innej walucie.
Odpowiadając na pytanie, kiedy SKD może zostać skutecznie zastosowana, należy sprawdzić:
- czy kredytobiorca zawarł umowę jako konsument, a nie bezpośrednio w ramach działalności gospodarczej;
- czy umowa podlega ustawie o kredycie konsumenckim;
- czy doszło do naruszenia obowiązków banku wynikających z art. 45 ww. ustawy;
- czy konsument złożył kredytodawcy pisemne oświadczenie;
- czy nie upłynął termin na skorzystanie z sankcji kredytu darmowego.
Samo niezadowolenie z wysokości prowizji, kosztów albo oprocentowania nie wystarcza. Konieczne jest wskazanie naruszenia ustawowego, które może uruchomić sankcję.
Wstępną skalę potencjalnych korzyści finansowych można oszacować za pomocą kalkulatora sankcji kredytu darmowego.
Jakie błędy w umowie kredytowej uprawniają do skorzystania z SKD?
Art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim odwołuje się do konkretnych obowiązków kredytodawcy. Sankcja nie jest zatem przewidziana za każdy błąd redakcyjny lub każdą nieścisłość w umowie. Podstawą jej zastosowania mogą być w szczególności naruszenia dotyczące:
- niezachowania wymaganej formy umowy;
- nieprawidłowego oznaczenia stron, rodzaju kredytu lub czasu obowiązywania umowy;
- błędnego albo niepełnego określenia całkowitej kwoty kredytu;
- nieprawidłowego wskazania terminów i sposobu wypłaty środków;
- nieprawidłowego przedstawienia stopy oprocentowania oraz zasad jej zmiany;
- błędnego podania RRSO lub całkowitej kwoty do zapłaty;
- braku prawidłowych informacji o zasadach i terminach spłaty;
- pominięcia informacji o innych kosztach, opłatach, prowizjach albo warunkach ich zmiany.
Szerzej omawiamy również błędy w umowie kredytowej a sankcja kredytu darmowego oraz ich znaczenie dla możliwości zastosowania SKD.
Do kiedy można zgłosić sankcję kredytu darmowego?
W przypadku sankcji kredytu darmowego termin ma kluczowe znaczenie dla skutecznego skorzystania z uprawnienia. Ustawa posługuje się pojęciem roku od dnia wykonania umowy, którego interpretacja może mieć istotne znaczenie dla oceny konkretnej sprawy. Nie należy natomiast przyjmować, że termin biegnie od samego zawarcia umowy.
Zgodnie z art. 45 ust. 5 ustawy uprawnienie konsumenta wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy. Jest to termin na złożenie kredytodawcy pisemnego oświadczenia o skorzystaniu z sankcji.
Trzeba rozróżnić:
- roczny termin na wykonanie uprawnienia przez złożenie oświadczenia;
- przedawnienie roszczenia pieniężnego, np. o zwrot zapłaconych odsetek i kosztów.
Pierwszy z nich jest terminem wygaśnięcia uprawnienia wynikającym z art. 45 ust. 5. Przedawnienie roszczenia pieniężnego po skutecznym złożeniu oświadczenia jest natomiast odrębnym zagadnieniem i wymaga osobnej analizy.
Jak złożyć oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego?
Ustawa wymaga złożenia kredytodawcy pisemnego oświadczenia. Nie jest to wniosek o uznaniowe przyznanie ulgi przez bank. Konsument wykonuje w ten sposób uprawnienie wynikające z ustawy.
Oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego powinno zawierać co najmniej:
- dane konsumenta i kredytodawcy;
- numer i datę zawarcia umowy;
- jednoznaczne oświadczenie o skorzystaniu z sankcji z art. 45 ustawy;
- opis stwierdzonych naruszeń;
- ewentualne żądanie rozliczenia dotychczas pobranych odsetek i kosztów;
- datę i podpis konsumenta.
Dokument warto przekazać w sposób umożliwiający udowodnienie daty doręczenia, np. listem poleconym za potwierdzeniem odbioru albo bezpośrednio w placówce za potwierdzeniem na kopii.
Kiedy można złożyć oświadczenie o SKD?
Przede wszystkim nie ma obowiązku oczekiwania do zakończenia spłaty aktywnego kredytu, jeśli naruszenie można już zidentyfikować. Warto jak najszybciej dokonać analizy swojej umowy kredytu.
Jeżeli bank odrzucił sankcję kredytu darmowego, konsument może dochodzić swoich praw w postępowaniu cywilnym. Samo oświadczenie nie gwarantuje, że kredytodawca zaakceptuje przedstawione stanowisko.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy z SKD można skorzystać samodzielnie bez prawnika?
Tak. Konsument może samodzielnie złożyć oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Ze względu na zawiłości prawne część kredytobiorców decyduje się jednak na profesjonalną analizę umowy. Samodzielne działanie może wiązać się z ryzykiem niewłaściwego określenia naruszeń, błędnego obliczenia terminu lub nieprecyzyjnego sformułowania oświadczenia.
Czy można skorzystać z SKD po spłacie kredytu?
Tak, może być to możliwe także po całkowitej spłacie kredytu. Zgodnie z literalnym brzmieniem art. 45 ust. 5 uprawnienie wygasa po roku od wykonania umowy.
Czy SKD można zastosować do każdego kredytu konsumenckiego?
Nie. Sama okoliczność, że umowa jest kredytem konsumenckim, nie oznacza jeszcze możliwości skorzystania z sankcji kredytu darmowego. Zastosowanie SKD jest możliwe wyłącznie w przypadkach przewidzianych w art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim, gdy kredytodawca naruszył obowiązki wskazane w tym przepisie, a konsument złożył pisemne oświadczenie w ustawowym terminie.
Jak sprawdzić, czy można skorzystać z sankcji kredytu darmowego?
Ocena możliwości zastosowania SKD wymaga sprawdzenia treści umowy, rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości oraz terminu na złożenie oświadczenia. Jeżeli masz wątpliwości dotyczące swojej umowy, możesz skonsultować ją z Kancelarią Frejowscy.
