Kredyty hipoteczne indeksowane lub denominowane do franka szwajcarskiego od lat pozostają jednym z największych problemów prawnych i finansowych polskich konsumentów. Mimo licznych wyroków korzystnych dla kredytobiorców, ryzyka związane z kursem CHF nadal są realne, a banki niechętnie podejmują dialog bez działań prawnych. W obliczu wciąż zmiennej sytuacji ekonomicznej warto przeanalizować, jakie rozwiązania są obecnie dostępne dla frankowiczów oraz jak sądy podchodzą do sporów z bankami.
Analiza sytuacji prawnej kredytów frankowych
Jakie są obecne możliwości dla frankowiczów? Na dzień dzisiejszy najskuteczniejszym i najczęściej wybieranym rozwiązaniem jest wystąpienie do sądu z żądaniem o unieważnienie umowy kredytowej. W przypadku stwierdzenia nieważności umowy kredytowej obie strony są zobowiązane do zwrotu wzajemnie otrzymanych świadczeń – kredytobiorca oddaje kapitał wypłacony przez bank, a bank zwraca wszystkie kwoty wpłacone przez klienta. Jest to rozwiązanie prowadzące do całkowitego zakończenia zobowiązania kredytowego.
Alternatywnie, niektórzy kredytobiorcy decydują się na odfrankowienie umowy, czyli przeliczenie kredytu tak, jakby od początku był kredytem złotówkowym oprocentowanym zgodnie ze stawką właściwą dla PLN. Taka opcja skutkuje obniżeniem salda zadłużenia oraz rat na przyszłość.
Możliwe jest także zawarcie ugody z bankiem, choć obecnie ugody te zwykle są mniej korzystne niż wyroki sądowe. Banki najczęściej proponują przewalutowanie kredytu na złotówki z zastosowaniem oprocentowania według stawki WIBOR lub WIRON. Warto jednak pamiętać, że WIBOR przez lata był wyższy niż LIBOR/CHF, co może prowadzić do wzrostu kosztów kredytu. Dlatego przed podjęciem decyzji o ugodzie należy koniecznie przeprowadzić analizę prawną i finansową propozycji.
Ryzyko walutowe – czy kurs franka nadal jest ryzykowny?
TKurs franka szwajcarskiego wciąż pozostaje istotnym ryzykiem dla kredytobiorców, w szczególności ze względu na globalną tendencję postrzegania CHF jako tzw. „bezpiecznej przystani”. W czasie napięć geopolitycznych i spowolnienia gospodarczego inwestorzy lokują środki w franku, co powoduje umocnienie tej waluty. W praktyce oznacza to, że w momentach kryzysowych wartość CHF może gwałtownie wzrosnąć, zwiększając wysokość zadłużenia oraz rat kredytowych.
Warto podkreślić, że nawet przy obowiązujących obecnie niższych stopach procentowych w Szwajcarii, kurs CHF nadal może być podatny na wahania związane z sytuacją globalną. Kredytobiorcy powinni mieć świadomość, że każda zmiana kursowa wpływa na wysokość zobowiązania, a nawet niewielkie odchylenia mogą generować znaczące różnice finansowe.
Aktualne mechanizmy dochodzenia roszczeń
Jak obecnie podchodzą sądy do umów frankowych?Stanowisko sądów jest zdecydowanie korzystne dla konsumentów. Orzecznictwo sądowe, w tym wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), konsekwentnie wskazuje, że umowy kredytów frankowych zawierały klauzule abuzywne (niedozwolone), które nie były indywidualnie negocjowane z klientem. Najczęściej dotyczy to sposobu przeliczania kursu waluty przez bank oraz nieprawidłowego informowania o ryzyku kursowym.
W zdecydowanej większości spraw sądy:
- stwierdzają nieważność umowy w całości, co jest najbardziej korzystne dla kredytobiorcy,
- uznają, że nie można „uzupełniać” umowy innymi przepisami po usunięciu klauzul abuzywnych,
- potwierdzają, że konsument nie musi ponosić konsekwencji stosowania niedozwolonych postanowień umownych przez bank.
Co ważne, sądy coraz częściej orzekają także w przedmiocie wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, uznając je za nieuzasadnione. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wielokrotnie wskazywał, że bank nie ma prawa domagać się dodatkowego wynagrodzenia po unieważnieniu umowy.
Strategie działania dla frankowiczów
Kredyty we frankach nadal wiążą się z ryzykiem finansowym, przede wszystkim ze względu na wahania kursu CHF. Obecnie najkorzystniejszym rozwiązaniem dla frankowiczów pozostaje wystąpienie na drogę sądową i dochodzenie nieważności umowy, co pozwala uwolnić się od zobowiązania. Ugody proponowane przez banki mogą być kuszące, ale często wiążą się z dodatkowymi kosztami. Dlatego kluczowa jest analiza umowy przez specjalistów.
Jeśli masz jakiekolwiek pytania lub potrzebujesz indywidualnej analizy swojej sprawy, skontaktuj się z naszą kancelarią – chętnie pomożemy.
