Często słyszy się, że wyrok jest nieprawomocny lub prawomocny. Warto znać odpowiedź na pytanie kiedy wyrok jest prawomocny oraz wiedzieć co te pojęcia oznaczają, w szczególności jeżeli jesteśmy stroną sprawy sądowej. Wyrok prawomocny vs nieprawomocny – jakie są różnice?
Jakie są różnice między wyrokiem prawomocnym a nieprawomocnym?
Prawomocność wyroku oznacza, że od wyroku nie przysługuje już żaden środek odwoławczy. wyrok prawomocny będzie więc:
- Wyrok sądu pierwszej instancji, od którego nie przysługuje nam już żaden zwyczajny środek odwoławczy.
- Wyrok sądu drugiej instancji.
Nieprawomocny jest zatem wyrok, gdy istnieje możliwość jego zaskarżenia. Jeżeli któraś ze stron złoży od wyroku sądu pierwszej instancji apelację, to wówczas wyrok jest nieprawomocny, a więc nie podlega on wykonaniu.
Jak długo może trwać proces od wydania wyroku nieprawomocnego do jego stania się prawomocnym?
To jak długo trwa proces frankowy zależy od uprawomocnienia się wyroku, zależy od tego czy któraś strona zdecydowała się złożyć wniosek o uzasadnienie, a następnie wniosła środek odwoławczy. Jeżeli po wyroku sądu pierwszej instancji strony nie złożą wniosku o jego uzasadnienie, wyrok sądu uprawomocni się. Będzie miało to miejsce w pierwszym dniu, w którym złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia będzie już spóźnione. A zatem ósmego dnia od ogłoszenia lub doręczenia wyroku.
Inaczej sprawa wygląda, gdy strona zdecydowała się na złożenie wniosku o sporządzenie o uzasadnienia wyroku. Wówczas sąd musi takie uzasadnienie sporządzić i przesłać je stronie, a strona może złożyć od wyroku środek odwoławczy. Co do zasady pisemne uzasadnienie wyroku sąd sporządza w terminie dwóch tygodni od dnia wpływu do właściwego sądu wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Termin ten może jednak zostać przedłużony. Zdarza się, że wyrok z uzasadnieniem jest doręczany stronie nawet po kilku miesiącach od daty złożenia wniosku o jego uzasadnienie.
Wyrok prawomocny a nieprawomocny – Czy istnieje możliwość zmiany wyroku nieprawomocnego?
Istnieje możliwość zmiany wyroku sądu pierwszej instancji, który nie jest jeszcze prawomocny. W tym celu strona, która nie jest zadowolona z rozstrzygnięcia sądu, powinna złożyć do sądu wniosek o uzasadnienie wyroku w terminie 7 dni od dnia jego ogłoszenia lub doręczenia (jeżeli został wydany na posiedzeniu niejawnym). Następnie sąd sporządzi uzasadnienie i doręczy je stronie, która o nie wnioskowała. Wówczas strona będzie miała 14 dni (lub 21 dni jeżeli termin na sporządzenie uzasadnienia został przez sąd wydłużony) od dnia doręczenia jej wyroku z uzasadnieniem na złożenie apelacji. W apelacji należy wskazać, w jakim zakresie i dlaczego nie zgadzamy się z wyrokiem sądu pierwszej instancji, powołując przy tym przepisy, które zostały przez sąd naruszone. W apelacji strona powinna wskazać, o co wnosi, a zatem jaki według niej powinien być wyrok.
Co to jest instancja odwoławcza i jak wpływa na status wyroku?
Postępowanie sądowe w Polsce jest dwuinstancyjne. Oznacza to, że po wydaniu przez sąd I instancji wyroku, można się od niego odwołać. Wówczas sprawa będzie rozpoznawana przez sąd wyższej instancji, który nazywany jest także sądem odwoławczym. A zatem w instancji odwoławczej sprawa jest analizowana raz jeszcze. Wyrok wydany przez sąd odwoławczy jest prawomocny.
Czy każdy wyrok sądowy przechodzi przez etap nieprawomocności?
Każde orzeczenie sądu pierwszej instancji jest nieprawomocne, dopóki stronie nie minie termin na wniesienie wniosku o uzasadnienie, a następnie wniesienie apelacji. Jeżeli strona nie skorzysta ze swojego uprawnienia do zaskarżenia wyroku, orzeczenie stanie się z czasem prawomocne. Natomiast wyrok sądu drugiej instancji jest prawomocny już w dniu jego wydania. Dzieje się tak dlatego, że od wyroku sądu drugiej instancji nie przysługuje żaden zwyczajny środek zaskarżenia.
Warto podkreślić, że wyrok prawomocny ma daleko idące skutki prawne – staje się on wiążący nie tylko dla stron postępowania, ale również dla innych organów państwowych, takich jak komornik czy sąd wieczystoksięgowy. Oznacza to, że na podstawie wyroku prawomocnego można wszcząć egzekucję komorniczą, dokonać wykreślenia hipoteki lub zmienić wpis w księdze wieczystej. Wyrok nieprawomocny nie daje jeszcze takich możliwości, co powoduje, że w praktyce często dopiero po uprawomocnieniu orzeczenia można realnie mówić o zakończeniu sporu sądowego.
Trzeba jednak pamiętać, że mimo prawomocności wyroku, w niektórych przypadkach istnieją nadzwyczajne środki zaskarżenia, takie jak skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, skarga nadzwyczajna czy skarga o wznowienie postępowania. Nie są to jednak środki dostępne w każdej sprawie – mają charakter wyjątkowy i stosuje się je w szczególnie istotnych przypadkach. Dlatego w zdecydowanej większości spraw prawomocny wyrok jest ostateczny i zamyka drogę do dalszego kwestionowania rozstrzygnięcia.
Wyrok prawomocny i nieprawomocny – jak szybko wyrok jest prawomocny w sprawie frankowej?
W sprawach frankowych zwykle wyrok pierwszej instancji jest korzystny dla frankowicza. Bank, jako strona niezadowolona z rozstrzygnięcia, w znacznej większości przypadków decyduje się na złożenie od wyroku apelacji. Sprawia to, że jest to wyrok nieprawomocny. Dopiero po rozpoznaniu apelacji banku przez sąd drugiej instancji, wyrok ten będzie prawomocny. Dla frankowicza oznacza to, że kwota zasądzona przez sąd powinna być mu wypłacona (w przypadku braku dobrowolnej płatności przez bank – wyegzekwowana przez komornika), zaś umowa kredytu uznawana jest za nieważną, co daje możliwość wykreślenia hipoteki z księgi wieczystej nieruchomości.
W sprawach kredytowych często zauważalne są różnice wyroków sądowych, wynikające z odmiennej interpretacji przepisów przez poszczególne składy orzekające. Jednak obecnie linia orzecznicza jest bardzo korzysttna dla kredytobiorców.
Sprawy frankowe to sprawy długotrwałe i skomplikowane, dlatego też warto skorzystać z pomocy kancelarii frankowej, która pomoże w walce z bankiem. Jeżeli natomiast zastanawiasz się, czy opłaca Ci się podważyć swoją umowę kredytu, to warto skorzystać z prostego narzędzia, jakim jest kalkulator frankowicza. Dzięki niemu dowiesz się, ile możesz zyskać.
Autor: radca prawny Maciej Fiedorowicz, nr wpisu WA-15162
